Na een overlijden

Het overlijden van een naaste is een ingrijpende gebeurtenis. Vaak komt er ook veel geregel op je af, ook wat betreft bankzaken. Wat doe jij en wat doet de bank? Op deze pagina lees je wat er komt kijken bij het regelen van bankzaken na een overlijden en welke stappen je moet nemen.

Of ga direct naar:

Hoe regel ik de bankzaken van een overleden naaste?

Geef het overlijden door aan de bank van de overledene. De bank helpt je vervolgens verder: wat is er allemaal nodig om de nalatenschap af te handelen? Meestal vraagt de bank je om één van de onderstaande zaken:

  • Verklaring van erfrecht
    Hierin staat onder andere wie de erfgenamen van een overleden persoon zijn en wie er recht heeft op de erfenis, of wie er bevoegd is om zaken die gaan over de nalatenschap te regelen. Deze verklaring laat je opstellen door een notaris.

  • Verklaring van executele
    De overledene kan in een testament iemand hebben benoemd die de nalatenschap mag beheren namens alle erfgenamen. Deze persoon wordt opgenomen in de Verklaring van Executele. Dit document wordt opgesteld door een notaris, maar is een eenvoudiger document dan een verklaring van erfrecht.

  • Andere documenten, zoals:

    • een kopie van jouw identiteitsbewijs;

    • een kopie van de akte van overlijden;

    • een uittreksel uit het Centraal Testamenten Register;

    • een vrijwaring.

Wat is een vrijwaring?

Een vrijwaring is een verklaring waarin je aangeeft dat je bevoegd bent om de geldzaken van een overleden persoon te regelen. Blijkt later dat dit toch niet zo was, dan kan het zijn dat je het geld dat je hebt ontvangen, of een deel daarvan, moet terugbetalen. Je hoeft een vrijwaring niet aan te vragen bij een notaris. Je krijgt dit document van de bank om te ondertekenen.

Welke documenten moet ik aanleveren?

Welke documenten je moet aanleveren hangt af van de specifieke situatie, bijvoorbeeld had de overledene:

  • een testament;

  • kinderen uit een eerder huwelijk;

  • of ingewikkelde financiële producten, zoals een hypotheek, spaarproducten levensverzekering of een kluis.

Wat doet de bank nadat ik heb gemeld dat er iemand is overleden?

De bank blokkeert de toegang tot alle bankzaken van degene die is overleden. Denk aan rekeningen, betaalpassen en creditcards. Ook de toegang tot online bankieren wordt geblokkeerd.

Open blijven alleen gezamenlijke rekeningen, zoals en/of-betaalrekeningen en gezamenlijke spaarrekeningen. De overgebleven rekeninghouder kan dus nog wel over de gezamenlijke rekening beschikken. Geld te storten op de rekening(en) van de overledene kan nog wel.

Heeft de bank alle benodigde documenten ontvangen, bijvoorbeeld een verklaring van erfrecht? Dan geeft de bank de rekeningen van de overleden persoon weer vrij, zodat de erfgenamen de financiële zaken kunnen afhandelen. Het kan ook zijn dat de bank de rekening(en) op verzoek van de bevoegde partij (bijvoorbeeld executeur of erfgenamen gezamenlijk) opheft en het geld overboekt naar de erfgenamen

Wie mag de bankzaken regelen?

De bank blokkeert de toegang tot alle bankzaken van degene die is overleden. Heeft de bank alle benodigde documenten ontvangen, bijvoorbeeld een verklaring van erfrecht? Dan geeft de bank de rekeningen van de overleden persoon weer vrij, zodat de erfgenamen de financiële zaken kunnen afhandelen. Het kan ook zijn dat de bank de rekening(en) op verzoek van de bevoegde partij (bijvoorbeeld executeur of erfgenamen gezamenlijk) opheft en het geld overboekt naar de erfgenamen. 

In veel gevallen vraagt de bank daarvoor om een verklaring van erfrecht.

Welke rekeningen of 'slapende tegoeden' had de overledene?

Ben je erfgenaam of executeur, en heb je geen goed beeld van de bankrekeningen van de overledene bij één of meerdere banken? Dan kun je een navraagverzoek doen bij het Loket Slapende Tegoeden. Bijvoorbeeld betaal-, spaar- of effectenrekeningen. Banken hebben dit loket samen opgezet, zodat mensen in één keer navraag kunnen doen bij alle aangesloten banken. 

Moet ik een erfenis altijd aanvaarden?

Nee, dat hoeft niet. Als nabestaande erf je niet alleen bezittingen, zoals het geld dat op de rekening(en) staat van de overledene. Als er schulden zijn, erf je die ook. Daarom is het belangrijk dat je eerst bedenkt wat je eigenlijk met de erfenis wil doen. En pas daarna of je de bankzaken van de overledene wilt afhandelen.

Je hebt 3 keuzes rondom een erfenis:

  • Zuiver aanvaarden: je neemt de gehele erfenis aan, dus bezittingen én schulden. Zijn de schulden groter dan de bezittingen? Dan moet je zelf het restant betalen.

  • Beneficiair aanvaarden: je krijgt de mogelijkheid om eerst de balans op te maken: welke bezittingen en eventuele schulden had de overledene? Pas daarna besluit je of je de erfenis aanvaardt.

  • Verwerpen: je ontvangt niets, geen bezittingen en ook geen schulden. Je bent kort gezegd geen erfgenaam meer.

Twijfel je welke keuze het beste voor je is? Neem dan contact op met een notaris: die kan je hierover adviseren. De bank kan dat niet. Meer informatie over het wel of niet aanvaarden van een erfenis vind je op notaris.nl.

Veelgebruikte begrippen 

Akte van overlijden

Dit is het officiële bewijsstuk dat iemand overleden is. Binnen 5 dagen nadat jouw naaste is overleden, moet dit overlijden gemeld worden bij de gemeente waar de overledene stond ingeschreven. Vervolgens maakt die de akte van overlijden op

Servicedesek nabestaanden

Servicedesk Nabestaanden helpt jou bij de afhandeling van de bankzaken van de overledene en bestaat uit een team van specialisten. Zij begeleiden nabestaanden bij de afhandeling van de bankzaken van een overledene en doen er alles aan om de afhandeling zorgvuldig en soepel te laten verlopen.

Verklaring van het Centraal Testamentenregister (CTR)

Had de overledene een Nederlands testament of niet? Als je dat wilt weten, dan kunt je een gratis verklaring aanvragen bij het Centraal Testamentenregister. Op centraaltestamentenregister.nl vind je het aanvraagformulier of vraag het op via telefoonnummer 0900 114 4 114. Je kunt een digitaal uittreksel aanvragen, maar soms is een digitaal exemplaar niet voldoende. Vraag daarom voor de zekerheid ook een papieren versie op of vraag de bank of die dat voor jou kan doen.

Verklaring van erfrecht

Een akte, opgesteld door een notaris. In deze akte staat onder andere wie de erfgenamen van de overledene zijn. En wie er recht heeft op de erfenis, of wie er bevoegd is om zaken die gaan over de nalatenschap te regelen. Dankzij de verklaring van erfrecht ben jij én zijn wij ervan verzekerd dat de bank met de juiste personen handelt en het geld naar de juiste personen gaat.

Verklaring van executele

Dit is een akte, opgesteld door een notaris, waarin staat wie de overledene in het testament als executeur heeft aangewezen, en wat die executeur precies mag doen. Meestal is de executeur bevoegd om de erfenis klaar te maken voor de verdeling. Dus: wie krijgt wat. De executeur kan één van de erfgenamen zijn, maar het kan ook een buitenstaander zijn.

Vertegenwoordiger van de erfgenamen

In een verklaring van erfrecht wordt vaak een gevolmachtigde aangewezen door de erfgenamen, om bijvoorbeeld de bankzaken van de overledene af te wikkelen. Deze persoon heeft dan toegang tot de bankrekeningen van de overledene namens alle erfgenamen.

Daarnaast kan het ook zo zijn dat er in een testament een executeur is aangewezen om bepaalde bevoegdheden uit te oefenen (en deze bevoegdheden zijn vervolgens aanvaard). Deze persoon is dan als enige bevoegd om deze bevoegdheden uit te oefenen in plaats van de gezamenlijke erfgenamen.

Volmacht

Een volmacht is een document waarin de erfgenamen aangeven wie namens hen bevoegd is om de bankzaken van de overledene af te handelen. Op deze manier hoeven niet alle erfgenamen de bankzaken te regelen.

Wettelijke verdeling

Had de overledene geen testament? En is het Nederlands recht van toepassing op de nalatenschap? Dan bepaalt de wet wie de erfenis krijgt. Daarin staat bijvoorbeeld dat de gehele erfenis, dus ook de eventuele schulden, naar de echtgenoot of geregistreerd partner gaat, als die er is. Zijn er ook kinderen, dan erven zij nog niets. Dat gebeurt zodra de echtgenoot of geregistreerde partner ook is overleden. Lees meer informatie over de wettelijke verdeling.