Wat banken doen (en nodig hebben) om Nederland voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering

Een bank moet rekening houden met klimaatrisico’s

Bij de Climate Classic staat het risico op overstroming centraal, maar bij een veranderend klimaat moeten we bijvoorbeeld ook rekening houden met meer extreme hitte, droogte of wateroverlast als gevolg van neerslag. Voor banken is het belangrijk om klimaatrisico’s goed in te kunnen schatten. Kunnen klanten van de bank hun lening of hypotheek bijvoorbeeld nog wel terugbetalen wanneer hun woning onbewoonbaar of minder waard wordt als gevolg van een overstroming? Kunnen de kosten voor herstel gedragen worden? Hoe kunnen ze klanten preventief helpen, bijvoorbeeld via informatievoorziening? En wat gebeurt er met uitstaande financiering als het toch wel misgaat?

Om in te kunnen schatten hoe groot deze risico’s zijn, gebruiken banken onder andere ‘scenario’s’, zoals de scenario's van het KNMI. Deze scenario’s schetsen hoe het klimaat zich kan ontwikkelen in de toekomst. Daarbij wordt ook vaak gekeken naar welk effect bepaalde beleidskeuzes hebben: wanneer politici bijvoorbeeld veel minder inzetten op het verminderen van CO2-uitstoot (klimaatmitigatie), wordt het steeds waarschijnlijker dat onze aarde nog warmer wordt en het klimaat verder verandert. Er blijft natuurlijk nog onzekerheid bestaan over hoe de toekomst er daadwerkelijk uit gaat zien. Zo’n klimaatscenario kan banken echter wel helpen om beter te begrijpen hoe veranderingen in het klimaat effect kunnen hebben op de financiële risico’s die zij en hun klanten (gaan) lopen. Ook maken inzichten het mogelijk meer aan preventie te doen: dat biedt de banken dus een grote kans.

Afgewogen keuzes

Om Nederland weerbaar te maken in een veranderend klimaat, is het belangrijk dat er duidelijke en afgewogen keuzes worden gemaakt over de ruimtelijke ordening, bijvoorbeeld de locatie van nieuwe woningen, infrastructuur en bedrijven. Daarnaast is betrouwbare en vergelijkbare informatie nodig voor zowel de financiële sector, overheid, bedrijven en burgers.

Voor Nederland als geheel is het bijvoorbeeld belangrijk dat het overstromingsrisico in (internationale) databases goed wordt ingeschat om te voorkomen dat dit door internationale financiers onterecht te hoog wordt ingeschat, door onze ligging onder NAP. Bijvoorbeeld, wanneer er niet voldoende rekening wordt gehouden met het waterbeheer in Nederland, zoals de dijken. Hierbij helpen initiatieven zoals het Dutch Climate Risk Portal van de Nederlandse overheid en studies van DNB.

Veel data nodig, maar goede balans is essentieel

Voor het verlenen van financiering aan individuele klanten hebben banken vaak meer gedetailleerde data nodig. In de EU is de afgelopen jaren gewerkt aan een richtlijn die zowel voor banken als hun klanten een meer uniforme manier van rapporteren over deze risico’s (en kansen) introduceerde: de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). De CSRD is nog niet volledig geïmplementeerd en er wordt nu gekeken hoe deze richtlijn zo kan worden aangepast dat de rapportagedruk minder wordt zonder dat er wordt afgedaan aan de klimaatdoelstellingen.

Vanuit het perspectief van banken is het goed om bij een aanpassing van de rapportageregels te focussen op de meest kritieke datapunten: welke data is daadwerkelijk relevant om de juiste financieringsbeslissingen te nemen en risico’s goed te kunnen managen? Verder kan van banken niet worden verwacht dat zij over informatie beschikken die hun klanten niet hoeven te rapporteren.

Om ons land zo goed mogelijk voor te bereiden en te beschermen tegen klimaatverandering moeten we ons bij het vormgeven van de regels, net als bij het fietsen van de Climate Classic, goed oriënteren om de juiste bestemming te bereiken. En natuurlijk stevig doortrappen!