Mkb & Nationale Investeringsinstelling

Financiering van de economie

Een sterke economie vraagt om ondernemers die kunnen investeren in groei, innovatie en verduurzaming. Daarvoor is toegang tot passende financiering essentieel: dat betekent dat de financiering een ondernemer vooruit helpt, past bij zijn inkomsten en uitgaven en passend is voor het doel waarvoor hij financiering aanvraagt. Tegelijk zoeken publieke en private partijen naar manieren om transities te financieren, zonder dat de markt wordt verstoord.

Snel naar: Standpunt 

In het kort

  • De NVB werkt samen met stakeholders aan betere toegang tot mkb‑financiering.

  • Dat doet de NVB door kennis en inzicht bij ondernemers en financiers te vergroten en door de financieringsmarkt transparanter te maken.

  • Een Nationale Investeringsinstelling (NII) kan een rol spelen bij investeringen waar de markt zelf tekortschiet.

Mkb‑financiering: kansen en knelpunten

Het midden- en kleinbedrijf (mkb) is de ruggengraat van de Nederlandse economie. Het mkb zorgt voor werkgelegenheid, innovatie en een sterke economie. Om te starten, te groeien of te investeren hebben ondernemers soms externe financiering nodig. Dit kan via leningen, alternatieve financieringsvormen of in een vroege fase via risicokapitaal.

In de praktijk lopen ondernemers soms vast als zij zoeken naar financiering. Dat komt bijvoorbeeld door ingewikkelde processen, onduidelijkheid over mogelijkheden, administratieve lasten of een onoverzichtelijk aanbod van financiers. Een goed functionerende en transparante markt helpt ondernemers om sneller passende financiering te vinden.

Grote investeringen en de rol van een NII

In Nederland en Europa zijn er grote maatschappelijke opgaven in. Denk hierbij aan investeringen in innovatie, infrastructuur en strategische sectoren. Sommige projecten zijn in de beginfase risicovol of leveren pas op langere termijn rendement op. Daardoor kan een financieringskloof ontstaan. Niet omdat de plannen ontbreken, maar omdat risico’s en onzekerheden binnen reguliere (bancaire) financiering lastig te dragen zijn.

Een Nationale Investeringsinstelling (NII) kan hierbij een waardevolle rol vervullen. Het is daarbij belangrijk dat de NII aanvullend is aan de markt. De overheid moet de NII zo vormgeven dat deze risico’s opvangt die de markt moeilijk kan dragen, zonder private financiering te verdringen.

Voor banken zijn de volgende vragen van belang:

  • Hoe verbeteren we de toegang tot mkb‑financiering binnen de bestaande markt?

  • Hoe zetten we aanvullende publieke instrumenten in voor investeringen die belangrijk zijn voor de toekomstige economie? 


Wat is ons standpunt over het mkb en de NII?

De bankensector wil een ondernemingsklimaat waarin mkb‑ondernemers toegang hebben tot verschillende vormen van financiering. Transparantie en het beperken van onnodige administratieve lasten zijn daarbij belangrijk.

Een belangrijk instrument is het Nationaal Convenant MKB‑financiering. In dit convenant werken banken samen met ondernemersorganisaties en andere partijen aan een beter ecosysteem voor kleine bedrijfskredieten. De focus ligt onder andere op:

  • Meer inzicht in de markt;

  • Betere informatie voor ondernemers

  • Het eenvoudiger maken van publieke instrumenten die financiering ondersteunen.

Voor de Nationale Investeringsinstelling (NII) geldt dat de instelling aanvullend moet zijn op de markt. De NII moet risico’s opvangen die de markt niet of moeilijk kan dragen, zonder private financiering te verdringen. Dit vraagt om een heldere taak, een afgebakende rol en instrumenten die passen bij risicodeling, zoals garanties of risicodragende financiering.

Wat is de rol van banken?

Banken zijn de belangrijkste financiers van het mkb. Zij werken met toevertrouwde middelen, zoals spaargeld. Daarom gelden strenge regels voor kapitaal en risicobeheer. Banken verstrekken krediet wanneer er voldoende zicht is op terugbetaling (aflossing en rente) en wanneer risico’s beheersbaar zijn. Dit hoort bij hun zorgplicht en bij hun rol in een stabiel financieel stelsel.

Banken werken hierin niet alleen. Bij financieringsvragen tot bijvoorbeeld € 1 miljoen verwijzen zij, waar dat passend is, ook door naar andere financiers of bestaande wegwijzers in de markt. Door samenwerking en transparantie kunnen ondernemers sneller de juiste financiering vinden.

Banken zijn onder meer betrokken bij de Financieringsgids.

Daarbij leveren banken kennis, een netwerk en zorgen ze voor toegang aan het betalingsverkeer.

Wat doet de NVB binnen dit thema?

De NVB verbetert samen met stakeholders de toegang tot mkb-financiering, onder andere via het Nationaal Convenant MKB‑financiering. Dat doet de NVB door kennis en inzicht bij ondernemers en financiers te vergroten, administratieve lasten te verlagen en transparantie in de markt te versterken.

Daarnaast draagt de NVB bij aan de ontwikkeling van een mogelijke Nationale Investeringsinstelling (NII) die aanvullend aan de markt opereert en bijdraagt aan investeringen in de toekomstige economie.