European Values: ethiek als basis
Tijdens het Banking & Society Conference 2025 stond één vraag centraal: Wat vraagt een sterk Europa van ons? In een tijd van oplopende geopolitieke spanningen, snelle economische veranderingen en groeiende maatschappelijke verwachtingen, werd in de sessie Europese Waarden stevig doorgepraat over het fundament van Europese besluitvorming en samenwerking. Deelnemers merkten op dat Europese waarden onder druk staan door anti-DEI bewegingen, polarisatie en geopolitiek gedoe. Het is dus tijd voor bedrijven en overheden om het voortouw te nemen en niet af te wachten.
Met: Marguerite Bérard (CEO ABN AMRO), Wim Mijs (CEO European Banking Federation), Julien Topal (filosoof en ethicus) en anderen.
Wat is er besproken?
Marguerite Bérard benadrukte het belang van gedeelde waarden en riep op tot durf en visie bij het maken van keuzes in een veranderend economisch landschap. “Status quo is very risky”, aldus Bérard. Kim Putters moedigde iedereen aan om waarden te koppelen aan beslissingen, zowel op institutioneel, organisatorisch als persoonlijk niveau. Wim Mijs haalde het ontstaan van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal aan, ooit bedoeld om oorlog te voorkomen, nu een waardenunie gebouwd op democratie, mensenrechten en de rechtsstaat.
Julien Topal benadrukte dat ethische reflectie nodig is bij besluiten en waarschuwde om waarden niet als bezit te zien: “Waarden heb je niet, daar werk je aan.” Ethiek begint juist waar waarden botsen met de weerbarstige (bestuurs)praktijk. Via moreel beraad kun je lastige keuzes maken in complexe situaties.
De deelnemers bespraken in kleine groepjes een casus over innovatie versus Europese waarden: durf je samen te werken met een Amerikaans bedrijf dat het niet zo nauw neemt met mensenrechten? Die discussie leidde meteen tot de vervolgvraag: ‘Hoe komen zulke dilemma’s eigenlijk op de agenda?’
Belangrijkste takeaways
Europa is een gemeenschap van gedeelde waarden
Waarden zijn er op verschillende niveaus: institutioneel, organisatorisch en persoonlijk niveau.
Deze gedeelde waarden zouden aan de basis moeten liggen van onze zakelijke beslissingen.
Ethiek is een middel om Europese waarden in de praktijk te verkennen en en mee te nemen in onze zakelijke beslissingen.
Het is belangrijk dat Europa blijft staan voor haar waarden en deze op pragmatische wijze meeneemt in al haar keuzes.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Tijdens de sessie bleek dat de Europese waardengemeenschap door de deelnemers herkend en erkend wordt. Deze waarden komen in de huidige tijd mogelijk vaker in conflict met andere belangen (bijvoorbeeld innovatie) en kunnen zo voor morele spanning zorgen. Ethiek kan dan een goed hulpmiddel zijn bij oordeelsvorming (in de boardroom).
